در صورتي كه  به عنوان يك كاربر بخواهيد يك گنو/ لينوكس داشته باشيد، بايد تمام اين بخش‌ها و برنامه‌ها را جمع‌آوري كرده و پس از كامپايل استفاده نماييد. درصد كمي از مردم اين امكان و توانايي را دارند. بنابراين، افراد و شركت‌هايي اقدام به جمع‌آوري اين بخش‌ها و قرار دادن آنها كنار هم كردند و علاوه بر آن براي اين مجموعه برنامه‌هايي مانند برنامه نصب و مديريت سيستم ايجاد كردند تا كار نصب و مديريت سيستم را براي كاربران آسان كنند. علاوه بر آن خدماتي مانند  بسته‌بندي و پشتيباني نيز به آ‌نها اضافه شد. به اين مجموعه‌ها كه توسط افراد و شركت‌ها گردآوري شده است، توزيع (Distribution) گنو/ لينوكس مي‌گويند.

هر يك از توزيع‌هاي گنو/ لينوكس داراي ويژگي‌هاي خاصي است كه آن‌را از توزيع‌هاي ديگر متمايز مي‌كند. مثلاً ممكن است برنامه‌هاي نصب آنها با هم تفاوت داشته باشند (البته اصول نصب همه لينوكس‌ها يكسان است) يا ابزارهاي مديريتي گرافيكي تهيه شده براي آنها با هم متفاوت باشند و يا شماره نسخه برنامه‌هايي كه با يك توزيع خاص ارائه مي‌شوند، جديدتر يا قديمي‌تر باشند، محل فايل‌هاي پيكربندي آنها متفاوت باشد و يا ممكن است توزيع‌هايي مخصوص امور خاص طراحي شده باشند. مثلاً مخصوص سرويس‌دهنده‌ها، مخصوص ايستگاه‌هاي كاري، مخصوص كامپيوترهاي قديمي، مخصوص مديريت شبكه و يا مخصوص ميز كار. بنابراين هر فرد يا گروه خلاقي مي‌تواند توزيع مخصوص خود را ارائه نمايد. مثلاً برخي از توزيع‌ها براي نصب و پيكربندي آسان بهينه‌سازي شده‌اند.
توزيع‌ها به دو صورت تجاري و رايگان ارائه مي‌شوند. يعني در ازاي دريافت برخي از آنها بايد پول پرداخت شود و برخي از آنها رايگان هستند. البته به هر حال در اكثر موارد قادريد تا يك توزيع گنو/ لينوكس را چه رايگان و چه تجاري به تعداد نامحدود كپي و توزيع نماييد. اكثر توزيع‌هاي غير تجاري و برخي از توزيع‌هاي تجاري بصورت رايگان از سايت‌هاي مربوطه قابل دانلود هستند.

از عواملي كه باعث محبوبيت يك توزيع دسكتاپ (ميز كار) مي‌شوند مي‌توان محيط گرافيكي جذاب و چشم نواز، نصب برنامه‌هاي محبوب و به روز به صورت پيش فرض، دارا بودن كتاب‌ها و مستندات آموزشي، پشتيباني از زبان‌هاي متعدد، قابليت به روز رساني و پشتيباني فني و امنيتي را نام برد. پارسيكس توزيعي است كه علاوه بر همه اين موارد، از زبان فارسي نيز به عنوان زبان پيش گزيده در كنار زبان انگليسي استفاده مي‌كند.

پارسيكس گنو/لينوكس يك توزيع ايراني است كه كار خود را در پاييز 1383 آغاز كرد. اولين انتشار پارسيكس يعني نسخه45.0 در 5 بهمن ماه همان سال و  اولين انتشار رسمي (نسخه 1) را پس از 3سال توسعه و انتشار بيش از ده نسخه آزمايشي، در سالروز تولد خود براي همگان منتشر ساخت. اين توزيع از نسخه 0.9 به بعد شخصيت‌هاي كارتن happy feet  را به عنوان اسم رمز نسخه‌هاي خود برگزيد. نسخه  0.9 با اسم رمز Barry، نسخه 1 با اسم رمز Ramon ونسخه كنوني (5/1) هم با اسم رمزViola  همچنين از نسخه Barry به بعد، پشتيباني از فناوري 64-86x در دستور كار تيم پارسيكس قرار گرفت به گونه‌اي كه اين سيستم عامل هم اكنون در دو نسخه386i و64amd عرضه مي‌شود.

اين توزيع برگرفته از Kanotix كه آن نيز برمبناي دبيان است ايجاد شده است. پارسيكس در يك ديسك به صورت زنده كه قابليت نصب را نيز دارد ارائه مي‌شود.

ديسك زنده امكان راه‌ا‌ندازي سيستم عامل را بدون نياز به هارد ديسك و نصب فراهم مي‌كند بنابر اين مي‌توانيد با اطمينان از اينكه اطلاعات موجود در ديسك سخت شما دست نخورده باقي مي‌ماند از آن استفاده كنيد. پارسيكس همچنين ازGnome به عنوان ميز كار پيش گزيده خود استفاده مي‌كند. دليل انتخاب گنوم به عنوان ميز كار پيش فرض، قدرت، راحتي كار و سبكي است كه استفاده از آن را براي سيستم‌هاي قديمي و با مقدار حافظه و پردازنده كمتر نيز فراهم مي‌كند.

اين سيستم عامل همواره از آخرين هسته ارائه شده به همراه قوي‌ترين و محبوب‌ترين و به روز شده ترين برنامه‌ها استفاده مي‌كند. پارسيكس علاوه بر مخزن خود از مخازن دبيان هم استفاده مي‌كند؛ بنابراين بعيد مي‌دانم كه به برنامه‌اي نياز داشته باشد و نتوانيد آن را در يكي از اين دو مخزن بيابيد.

اكنون بيايد نگاهي اجمالي به برخي از برنامه‌هاي ارائه شده با پارسيكس كه به صورت از پيش گزيده در ديسك پارسيكس موجود است بيندازيم:

يكي از برنامه‌هايي كه اغلب ما به آن نياز داريم فرهنگ لغت است كه داراي بانك اطلاعات بزرگ و قدرتمند باشد و علاوه بر توانايي ترجمه لغات انگليسي به فارسي، بتواند لغات فارسي را نيز به انگليسي ترجمه كند. اگر هم بتواند با بانك اطلاعاتي كه مطابق نياز وحرفه خود ايجاد كرده‌ايم ارتباط برقرار كند كه خيلي عالي مي‌شود.در اين بين توانايي تلفظ لغات هم مي‌تواند براي زبان آموزان مفيد واقع شود. واژه نامه چند زبانهxfardic اين امكانات را براي شما به ارمغان آورده است. علاوه بر آن، اين فرهنگ لغت ترجمه يك لغت در متون دفتري و فايل هايpdf را نيز براي شما آسان ساخته است. چگونه؟ فقط كافي است كه آن لغت را انتخاب (select) كنيد.همچنين مي‌توانيد تلفظ هر لغت را نيز به دو لهجه آمريكايي و انگليسي بشنويد. علاوه بر همه اين موارد در نسخه‌هاي اخير اين‌لغت نامه جعبه Leitner، امكان يادگيري زبان انگليسي را نيز به شما مي‌دهد.

پارسيكس گنو/لينوكس بازي‌هايي نيز براي سرگرم كردن شما دارد كه انجام دادن آنها به تمركز،دقت و زمان كافي نياز دارد. بازي محبوب شطرنج (Chess) يكي از آنهاست (كه مي‌توانيد آن را به صورت يك نفره يا دو نفره انجام دهيد و پيشنهاد مي‌كنم اين بازي را حتماً انجام دهيد.)

امروزه برنامه ويرايش وساخت عكس، يكي از واجبات هر سيستم كامپيوتري شده است. پارسيكس در اين مورد نيز يكي از بهترين و قدرتمند ترين برنامه‌ها را به شما هديه مي‌دهد.برنامه معروف gimp.اين برنامه همانند برنامه فتوشاپ در سيستم عامل مايكروسافت عمل ويرايش و ساخت عكس را به صورت بيتي انجام مي‌دهد و رقيب سرسختي براي آن برنامه محسوب مي‌شود.با gimp شما قادر خواهيد بود  تا عكس‌هاي با پسوندهاي مختلف و متنوع از جمله psd را وارد و پس از ويرايش آنها را با پسوندهاي متنوع ديگري ذخيره نماييد.برنامه ديگري كه بيشتر به درد گرافيست‌ها مي‌خورد Inkscape است. اين برنامه عمل ساخت و ويرايش عكس‌ها را به صورت برداري انجام مي‌دهد.مي دانيد كه عكس‌هايي كه به شيوه برداري ايجاد شده‌اند در مقايسه با عكس‌هاي معمولي (بيتي) داراي حجم كمتري هستند و همچنين با تغيير اندازه عكس، از كيفيت آن كاسته نمي‌شود.برنامه‌هاي مفيد ديگري نظير برنامه مشاهده عكس gThumb و برنامه مديريت اسكنر xscane نيز در زير شاخه Graphics وجود دارند.

براي اينترنت نيز گلچيني از بهترين برنامه‌ها پيش روي شماست: مرورگر وبIceWeasel)  همان FireFox معروف)،پيغام رسان pidgin كه توانايي ارتباط با سرويس‌هاي پيغام‌رسان IRC ،ICQ،AOL،MSN،Yahoo  همچنين  Google talk  و بسياري ديگر را دارد، برنامه مديريت دانلود Gwget ،خبرخوان Liferea، مديريتE  mail‌با نام Balsa ،مديريت فايل‌هاي Bittorrent، رابط گرافيكي ايجاد كانكشن دايال آپ و سرويس اينترنت پرسرعت ADSL،برنامه مديريت وب سايت از طريق پروتكل FTP، ديوار آتش firestarter (كه براي به اشتراك‌گذاري اينترنت نيز به كار مي‌رود) و برنامه گفتگو از طريق كانال IRC؛ XchatIRC از ديگر برنامه‌هاي موجود در بخش اينترنت اين سيستم عامل گنو/لينوكسي هستند.

پارسيكس براي كساني كه با مجموعه برنامه‌هاي office سروكار دارند نيز هدايايي دارد؛ برنامه واژه‌پرداز، صفحه گسترده، مديريت كنفرانس (presentation)، نقاشي، فرمول‌نويسي، محاسبات، ايجاد و ويرايش فايل‌هاي HTML وXML همگي از مجوعه برنامه‌هاي openoffice،مديريت فاكس با مودمe‌ fax و هر چيز ديگري كه در اين حيطه مي‌خواهيد. خبر خوب در مجموعه برنامه‌هاي دفتري و به خصوص واژه‌پرداز اين است كه به همت پارسيكس كاران چك كننده املاي لغت فارسي نيز علاوه بر انگليسي به اين مجموعه  اضافه شده است. برنامه حسابداري accounting  نيز از ديگر برنامه‌هاي موجود در پارسيكس است كه اميدوارم هر چه زودتر واحد پولي ريال هم به آن اضافه شود.  پارسيكس درايور تعداد زيادي از چاپگر‌ها را نيز در خود جاي داده است كه مي‌تواند بسيار مفيد باشد.

علاقه مندان به مالتي مديا هم مي‌توانند از برنامه فوق العاده قدرتمندVLC  استفاده نمايند.اين برنامه قادر به خواندن انواع CD وDVD و تقريباً همه پسوندهاي صوتي و تصويري استVLC. يك پخش كننده از نوع جاري است. به اين معني كه مي توانيد يك فايل را در حين ساخته شدن و كپي شدن تماشا كنيد و يا گوش دهيد. تماشاي برنامه‌هاي تلويزيوني از اينترنت و به كمك VLC هم خالي از لطف نخواهد بود. همچنين با اين برنامه مي‌توانيد چندين فايل صوتي و تصويري و جاري و شبكه‌اي را همزمان اجرا كنيد.اين قابليت را حتماً امتحان كنيد. بعيد مي‌دانم بتوانيد برنامه به قدرت VLC در زمره برنامه‌هاي مالتي مديا پيدا كنيد. برنامه مديريت و ساخت كلكسيون موزيك و پخش‌كنندهExaile ديگر برنامه‌اي است كه در پارسيكس به صورت پيش فرض نصب شده است. برنامه ضبط صدا از ميكروفن يا ورودي AUX يا...، برنامه  استخراج كننده CD صوتي،برنامه مشاهده كننده تلويزيون xawtv  و برنامه ايجاد DVD وCD چند رسانه‌اي Brasero ديگر سوغات‌هايي هستند كه پارسيكس به علاقه‌مندان صوت و تصوير هديه مي‌دهد.

عزيزان برنامه نويس هم نگران نباشند.گرچه به ظاهر در پارسيكس هيچ كامپايلر و ابزار برنامه نويسي وجود ندارد ولي بر خلاف ظاهر آن اين توزيع داراي مفسر و كامپايلر‌هاي قدرتمند و كتابخانه‌هاي فراوان براي برنامه نويسان است. مفسرهاي قدرتمندperl ، bash و  پايتون، كامپايلر‌هاي زبان C و++C از آن جمله‌اند. كافي است برنامه ويرايشگر متن يا همانgedit  را باز كرده و پس از تايپ برنامه خود،آن را با پسوند مناسب ذخيره نماييد. خواهيد ديد كه متن برنامه به رنگ‌هاي خاصي نمايش داده مي‌شود كه به كمك آن و خطاياب(debugger) مي‌توانيد از صحت برنامه خود مطمئن شويد.

اما اگر مي‌خواهيد پارسيكس را به عنوان كلاينت در يك شبكه كامپيوتري هم به خدمت بگيريد در اينصورت انتخاب درستي كرده‌ايد. پارسيكس گنو/لينوكس به طور پيش فرض داراي تعداد بسيار زيادي از راه‌ا‌ندازهاي كارت شبكه بي‌سيم است كه مي‌توانيد پارسيكس را در يك شبكه بي‌سيم هم به خدمت بگيريد. همچنين اين توزيع تمامي ابزارهاي لازم براي ارتباط با شبكه و سرويس‌دهنده را نيز داراست كه اين ابزار شامل ابزارهاي اتصال دايال آپ،ADSL  وVPN نيز مي‌شود. با شتابي كه امروزه برنامه‌هاي مجازي‌سازي گرفته‌اند، تجربه سيستم عامل مجازي در پارسيكس باVirtualBox  هم مي‌تواند در نوع خودش تنوعي باشد. البته براي كار با اين برنامه نياز به سخت افزار‌هاي قدرتمندي ست كه اغلب سيستم‌هاي امروزي اينچنين هستند.

با اين همه تفاسير اگر باز هم نياز به برنامه‌اي  بود كه به صورت پيش فرض در پارسيكس نصب نبود چه بايد كرد ؟چاره كار بسيار ساده است:

كافي است از منويApplication آخرين گزينه،يعني Add/Remove  را انتخاب نماييد و پس از وارد كردن كلمه عبور كاربر ريشه وارد رابط synaptic شويد.آنگاه نام برنامه را جستجو كرده و پس از پيدا كردن آن در ليست برنامه‌هاي مخازن پارسيكس و دبيان، تيك مربوط به نصب برنامه را بزنيد و دست آخر هم Apply  نماييد. رابطsynaptic  از طريق برنامهapt ، بسته (بسته‌هاي) مربوطه به همراه تمامي پيش نياز‌ها و وابستگي‌هاي آن را از مخازن دريافت و سپس نصب خواهد كرد.اين بسته‌ها براي استفاده بعدي هم در سيستم شما ذخيره مي‌شوند.

پارسيكس گنو/لينوكس  مستندات آموزشي و كتاب‌هايي نيز دارد.كتاب راهنماي كامل و جامع 303‌صفحه‌اي پارسيكس نوشته آقاي آلن باغوميان (مديريت محترم پروژه پارسيكس) در قالب pdf  يكي از آنهاست كه درون ديسك پارسيكس به صورت فشرده شده و با پسوندz7 در دسترس است. كافي است با يكي از ابزارهاي استخراج، مانند7zip  آن را از حالت فشرده خارج و مطالعه نماييد. ديگر آموزش پارسيكس و گنو/لينوكس كه به فرمتHTML است را نيز مي‌توانيد از مسير زير و به دو زبان فارسي و انگليسي مطالعه نماييد:

‌ ‌ ParsixParsix Documentation.<

پارسيكس همچنين داراي اپلت‌هاي مفيد و جالبي نيز هست.به عنوان مثال مي‌توان از اپلت بسيار مفيد تقويم جلالي (كار هموطن هنرمندمان، آقاي مولا پهنادايان) نام برد كه براي برنامه‌ريزي و ساماندهي كارها بسيار ضروري به نظر مي‌رسد. اپلت computertemp هم براي علاقه‌مندان سخت‌افزار مفيد است. از طريق اين اپلت (اگر سنسورهاي دماي سيستم شما را شناسايي كند) قادر به مديريت و مشاهده دماي پردازنده، ديسك سخت و حتي برد مادر خود نيز خواهد بود. گزارش دهي و اعلام خطر درجه حرارت و نمايش دما به چند شيوه متني،گرافيكي،متن و گرافيك، از ديگر توانايي‌هاي اين اپلت است. از ديگر اپلت‌هاي مفيد موجود در پارسيكس مي‌توان به networkmonitor اشاره كرد كه همان‌گونه كه  از نامش بر مي‌آيد نشانگر شبكه است. به كمكnetworkmonitor  مي‌توانيد از اتصال و يا عدم اتصال سيستم خود به شبكه آگاه شويد و همچنين در صورتي‌كه به اينترنت متصل باشيد سرعت دريافت و ارسال داده‌ها را نيز براي شما نمايش مي‌دهد.

محيط جذاب و زيبا و تم‌هاي منحصر به فرد پارسيكس هم مي‌تواند ترغيب كننده افراد به استفاده از اين سيستم عامل زيبا باشد. در نسخه جديد پارسيكس (ويولا) پشتيباني از دسكتاپ سه بعدي (z(compi مجدداً اضافه شده است كه هيچ كس براحتي نمي‌تواند از كنار جذابيتهاي آن بگذرد (فقط كافي است كه شتاب‌دهنده يا همان درايور سه بعدي كارت گرافيك خود را نصب كنيد و تا مدت‌هاي طولاني با قابليت‌هايz compi پارسيكس سرگرم شويد.من كه به شخصه از چراغ جادو و ميزكارهاي مكعبي و استوانه‌اي و همچنين پنجره‌هاي ژله‌ايz compi خيلي لذت مي‌برم)‌.

در صورت تمايل و استقبال خوانندگان محترم كليك، اينجانب با كمال اشتياق و علاقه، راهنماي نصب پارسيكس گنو/ لينوكس به طور كامل و سپس تنظيم و استفاده از دسكتاپ سه بعدي را در شماره آينده كليك خواهم نوشت.
در پارسيكس گنو/ لينوكس شما قادر خواهيد بود تا در هر لحظه و به طور رايگان، سيستم خود را به روز و حتي برنامه‌هاي نصب شده را نيز به آخرين نسخه موجود در مخازن ارتقا دهيد.براي اين منظور همانند هر سيستم مبتني بر دبيان كافي است ‌ را در ترمينال كاربر ريشه وارد ‌apt-get update‌ِِapt-getdist-upgrade نماييد. در اين صورتapt  آخرين تغييرات مخازن را روي سيستم شما منظور مي‌كند.

براي آخرين مطلب (اين رو آخر گفتم كه يادتون نره!) اينكه سهولت كار با پارسيكس، نصب بسيار راحت و سريع (حتي راحت‌تر و سريعتر از ويندوز مايكروسافت)،بارگذاري سريع چه در حالت بوت از روي ديسك و چه در حالت نصبي (خيلي سريعتر از برخي توزيع‌هاي خارجي و داخلي كه ادعاي بارگذاري سريع را دارند)، پيكربندي بسيار راحت و كاربر پسند برنامه‌ها و تعداد زياد ابزارهاي كمكي باعث شده است كه ترس هر تازه كاري براي كار بار گنو/ لينوكس بريزد.

پارسيكس گنو/ لينوكس و تقريباً همه برنامه‌هاي موجود در آن به صورت كاملاً آزاد و تحت قانون GPL منتشر مي‌شوند. پارسيكس را مي‌توانيد به رايگان از وب سايت رسمي اين پروژه به نشاني www.parsix.org  دريافت نماييد.  استفاده از انجمن‌هاي وب سايت پارسيكس به منظور مطرح ساختن پرسش‌ها و مشكلات و عضويت در فهرست پستي  به منظور اطلاع از آخرين اخبار و وضعيت پروژه نيز آزاد و رايگان خواهد بود.

تمام موارد فوق كه پيشكش حضورتان گرديد فقط گوشه‌اي از توانايي‌هاي اين سيستم عامل است و بديهي است كه ذكر همه توانايي‌هاي آن فرصت فراواني را مي‌طلبد كه مطمئناً از حوصله اين بحث‌(ها) خارج است. براي اين‌كه با دنياي گنو/ لينوكس و فناوري بازمتن و نرم افزار‌هاي آزاد آشنا شويد، پيشنهاد مي‌شود از پارسيكس استفاده نماييد.

به اميد آن‌كه روزي، يك سيستم عامل ايراني بهترين باشد.

بخش‌هاي ابتدايي اين مقاله برگرفته از كتاب پارسيكس گنو/لينوكس نوشته آقاي آلن باغوميان است كه نسخه يك آن در وب سايت پارسيكس با حجم حدود 5/7 مگا بايت قابل دريافت است.

نسخه 5/1 اين كتاب نيز در حال بازنويسي، ويرايش و به روز رساني است كه به ياري خدا در چند روز آينده در پايگاه اينترنتي پارسيكس در دسترس خواهد بود.

علي يوسفي سبزوار